PATRON

Patronem naszej drużyny jest Jan Nowak-Jeziorański. Chcemy jak najbardziej przybliżyć harcerzom jego sylwetkę, aby godnie móc nosić jego imię. Zdecydowanie jest jednym z największych ludzi XX w. Fascynuje nas jego biografia, jego patriotyzm i oddanie ojczyźnie. Podziwiamy jego poświęcenie w walce wolność, zarówno w czasie wojny, jak i po wojnie. Jest dla nas wzorem na wielu płaszczyznach i pragniemy go naśladować.

Biografia Jana Nowaka-Jeziorańskiego

Kalendarium życia

Dzieciństwo

Jan Nowak Jeziorański (właściwie to Zdzisław Antoni Jeziorański) urodził się 2 października 1914 r. w Berlinie. Dlaczego w Berlinie? Jego rodzice byli bogatymi warszawskimi mieszczanami. Jego matka przed porodem chciała podreperować zdrowie wyjeżdżając w tym celu do Sopotu (który był wtedy pod zaborem Prus, Warszawa należała do Imperium Rosyjskiego). W czasie, kiedy Elżbieta Jeziorańska znajdowała się w Sopocie, Niemcy wypowiedzieli Rosji wojnę. Jeziorańska została przewieziona do Berlina, gdzie urodził się "kurier". Jeziorańscy powrócili do Warszawy dopiero w sierpniu 1915r.
W domu Jeziorańskich patriotyzm odgrywał bardzo dużą rolę. Szczególne znaczenie dla rodziny miało Powstanie Styczniowe, jako ostatni zryw niepodległościowy. Zdzisław nauczony był, żeby na widok powstańca 1863r zdejmować z głowy czapkę. Pierwszym dramatycznym wydarzeniem, które przyszło pamiętać Jeziorańskiemu była śmierć jego ojca. Nowak miał wtedy 4 lata. Po śmierci ojca życie rodziny diametralnie się zmieniło. Jako bogaci mieszczanie byli właścicielami kamienicy przy ul. Pięknej 21, gdzie mieszkali oraz placu handlowego na Targówku. Matka sprzedała wszystko i w czasie inflacji w ciągu roku wszystko straciła. Później rodzina utrzymywała się z wyprzedawania swoich mebli, biżuterii i innych wartościowych rzeczy.

Młodość

Zdziś uczęszczał do Gimnazjum im. S. Batorego przy ul. Myśliwieckiej. Pewnego razu na semestr przyniósł aż 8 dwój (czyli dzisiejszych 1) z 11 przedmiotów. Spowodowane było zaczytaniem się w "Trylogię" H. Sienkiewicza. Czytał ją wszędzie, nawet w nocy pod kołdrą przy świetle latarki. Matka podjęła wówczas decyzję o przeniesieniu syna do Gimnazjum im. A. Mickiewicza na Sewerynówku (dziś przy ul. Konopczyńskiego). Zaprzyjaźnia się tam z Janem Kwiatkowskim, Jerzym Lenczewskim, Janem Kottem i Ryszardem Matuszewskim (na zdjęciu od lewej, 2 stoi Zdzisław Jeziorański).

Wszyscy należą do 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. księcia Józefa Poniatowskiego. Podczas jednego z obozów Nowak podejmuje decyzję kim chce zostać w przyszłości. Widząc biedę ludzi na wsi, chce zmienić tę sytuację i pod namowami wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego (ojca kolegi z drużyny i szkolnej ławy) postanawia studiować ekonomię na Uniwersytecie w Poznaniu, u wybitnego profesora ekonomii Edwarda Taylora.
Ze studiami Nowaka w Poznaniu wiąże się ciekawa historia. Wyliczył, że potrzeba mu na przejazd z Warszawy do Poznania i z powrotem, nocleg oraz opłatę za egzamin 48zł. Nie miał jednak tylu pieniędzy, ale nie chciał pogodzić się z tym, że pieniądze mają zaważyć na jego przyszłości. Znalazł w szufladzie jakieś dziwne zawiniątko, które zostawił mu ojciec. Okazało się, że był to złoty dukat z Matką Boską. Nowak czym prędzej pobiegł do jubilera, który wycenił go na równe 48zł.
Nowak po skończeniu studiów postanawia kontynuować naukę. Zaczyna pisać doktorat oczywiście pod okiem prof. Taylora. Nigdy go jednak nie kończy, ponieważ przeszkadza mu w tym wybuch wojny.

Akcja "N"

W 1939r. zostaje skierowany do 2 Dywizjonu Artylerii Konnej. Jako bombardier podchorąży artylerii zostaje wzięty do niewoli niemieckiej na Wołyniu. Ucieka z niej jednak i od 1940r. działa w podziemiu Armii Krajowej organizując Akcję N. Stanowiła ona oddzielny dział walki psychologicznej z okupantem. Prowadzono ją poprzez specjalne konspiracyjne pisma i ulotki w języku niemieckim. Miały wywołać wrażenie, że są dziełem niemieckich grup antyhitlerowskich. Akcja ta miała na celu dezorientację, presję moralną i podkopanie morale Niemców. W związku z tym redagowano i rozpowszechniano różne wydawnictwa. Do 1944r. wydano łącznie ponad milion egzemplarzy wydawnictw. Działalność prowadziło ok. 900 osób, w tym harcerze z Szarych Szeregów. Ogromny wkład w zasięg rozpropagowania broszur miała kolej. Nowak dzięki pomocy Stanisława Witkowskiego "Żbika", kolejarza, organizuję sprawnie działającą siatkę konspiracyjnego przerzutu "bibuły".

Emisariusz

W nagrodę za sukcesy w Akcji "N" oraz wykonanie kurierskich zadań w Szwecji płk. Jan Rzepecki "Prezes" wyznacza Nowakowi nowe zadanie - dotarcie szwedzkim szlakiem do Londynu jako emisariusz komendanta głównego AK - gen. Tadeusza Komorowskiego "Bora". Awans z bycia kurierem do roli emisariusza polega na tym, że emisariusz jest wysłannikiem dowództwa, czyli wyraża swoje opinie, prowadzi rozmowy w jego imieniu. Nasz bohater przez długie godziny, dni odbywał spotkania z "Prezesem", "Borem", którzy domagali się wyraźnych instrukcji od Naczelnego Wodza co mają robić. To właśnie przy okazji tej misji Jeziorański przyjął konspiracyjne nazwisko, które przylgnęło do niego już na zawsze - Nowak. Miało to miejsce w październiku 1943. Jan Nowak - Jeziorański miał zabawić w Londynie kilka tygodni, lecz jego pobyt przeciągnął się (wrócił 25/26 lipca 1944). W tym czasie spotykał się różnymi politykami, opisywał sytuację jego rodaków w kraju, Polski, która walczy.
W czasie pobytu w Londynie brał udział w szkoleniu Cichociemnych (złamał rękę w czasie skoku ze spadochronem). Wrócił do kraju w lipcu 1944r.

15 maja 1913 - fałszywa data urodzenia Jana Nowaka widniejąca w niemieckich dokumentach
2 października 1914 - w Berlinie przychodzi na świat Zdzisław Jeziorański
28 marca 1918 - śmierć ojca
czerwiec 1936 - dyplom z ekonomii na Uniwersytecie Poznańskim u prof. Edwarda Taylora
1936/1937 - podchorążówka we Włodzimierzu Wołyńskim
15 września 1939 - w niemieckiej niewoli
26 września 1939 - ucieczka z transportu jenieckiego pod Łagiewnikami
późna wiosna 1941 - przysięga żołnierza AK złożona w obecności E. Czarnowskiego "Adama" (przy ul. Królewskiej)
wrzesień 1942 - pierwsze spotkanie z szefem Akcji "N" - Tadeuszem Żenczykowskim "Kowalikiem"
12 kwietnia 1943 - początek pierwszej wyprawy Nowaka do Sztokholmu
5 maja 1943 - po 24 dniach wyprawy "Zych" dociera do "Anny" - placówki w Sztokholmie
14 czerwca 1943 - wyrusza w drogę powrotną do Polski
29 czerwca 1943 - szwedzki statek zawija do portu w Szczecinie
13 lipca 1943 - Nowak poznaje przyszłą żonę - Jadwigę Wolską "Gretę"
23 sierpnia 1943 - odprawa z "Borem" - Komorowskim i oficerami KG AK przed wyprawą do Londynu
15 października 1943 - początek drugiej wyprawy kurierskiej
grudzień 1943 - spotkanie z Wodzem Naczelnym - gen. Kazimierzem Sosnkowskim
31 stycznia 1944 - spotkanie z Anthonym Edenem, ministrem spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii
początek marca 1944 - nieudana audiencja u premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla
koniec marca 1944 - złamanie ręki przy skoku spadochronowym
czerwiec / lipiec 1944 - lektura dokumentów ambasady polskiej w Londynie: podział stref wpływów zdecydowany już w 1943 roku w Moskwie i Teheranie
25/26 lipca 1944 - Nowak powraca z drugiej wyprawy
29 lipca 1944 - odprawa z Komendą Główną Armii Krajowej przy ul. Śliskiej 6,
1 sierpnia 1944 - wybuch Powstania Warszawskiego
7 września 1944 - ślub Jana i "Grety" w kaplicy "Przytulisko" przy ul. Wilczej 9,
26 września 1944 - spotkanie z gen. Leopoldem Okulickim "Niedźwiadkiem"
2 października 1944 - upadek Powstania Warszawskiego
3 października 1944 - "Greta" i Nowak opuszczają Warszawę z transportem Czerwonego Krzyża z pocztą kurierską pod gipsowymi opatrunkami
19 grudnia 1944 - wyjazd Nowaka i "Grety" z Krakowa, początek wyprawy do Londynu przez Szwajcarię
22 stycznia 1945 - "Greta" i Nowak docierają do Londynu
1945/46 - praca nad książką gen. Tadeusza Bora Komorowskiego "Armia podziemna"
22 lutego 1945 - audycja w BBC "Courier from Warsaw", zatrudnienie w BBC
31 lipca 1951 - zaproszenia z Komitetu Wolnej Europy
3 maja 1952 - Mówi Głos Wolnej Polski - inauguracyjne radiowe przemówienie Jana Nowaka: "Zabłyśnie jeszcze nad Warszawą jutrzenka swobody"
listopad 1963 - nawiązanie trwającej 18 lat tajnej współpracy Władysława Bartoszewskiego z Radiem Wolna Europa
9 listopada 1975 - Nowak składa rezygnację z funkcji dyrektora sekcji polskiej RWE
31 grudnia 1975 - pożegnalne przemówienie na falach rozgłośni
1976 - 1977 - najszczęśliwsze 2 lata życia - Pass Thurn (Szwajcaria), dwukrotna wizyta Leona i Jacka Taylorów oraz Zofii i Władysława Bartoszewskich
3 kwietnia 1977 - ukończenie "Kuriera z Warszawy"
jesień 1977 - ukazanie się "Kuriera z Warszawy" w Londyńskim Wydawnictwie Odnowa
listopad 1977 - osiedlenie się w Stanach Zjednoczonych
1978 - Nowak konsultantem Rady do spraw Bezpieczeństwa Narodowego USA
marzec 1978 - śmierć brata Andrzeja
29 sierpnia 1989 - pierwszy od 45 lat przylot Nowaka do kraju
3 maja 1994 - Nowak odznaczony Orderem Orła Białego
9 września 1996 - prezydent Bill Clinton wręcza Nowakowi najwyższe amerykańskie odznaczenie cywilne - Prezydencki Medal Wolności
1 maja 1999 - śmierć "Grety"
10 czerwca 2002 - pożegnanie z prezydentem George'em W. Bushem przed powrotem do Polski na stałe
21 lipca 2002 - powrót do kraju; na Okęciu witany chlebem i solą, na czele komitetu powitalnego - Władysław Bartoszewski